Een persoonlijk leerdoel en leerstrategie kiezen
Training in het kort
Competentie: Zelfsturing & professionele ontwikkeling
Indicator: ZO-02 — Persoonlijk leerdoel en leerstrategie
Niveau: Basis
Duur: ongeveer 20 minuten
Projecttype: ontwerp- en onderzoeksproject
Resultaat: één concreet leerdoel en een uitvoerbare leerstrategie
🎯 Wat leer je?
Je leert hoe je een leerdoel kiest dat:
- over jouw eigen gedrag of vaardigheid gaat;
- past bij het huidige project;
- zichtbaar en oefenbaar is;
- niet alleen een taak of eindproduct beschrijft;
- gekoppeld is aan concrete oefenmomenten;
- met feedback en reflectie kan worden gevolgd.
📌 Wanneer gebruik je dit?
Gebruik deze training:
- bij de start van een ontwikkelingstraject;
- wanneer je in de Team Evaluatie App een focus kiest;
- wanneer je leerdoel te algemeen blijft;
- wanneer je steeds hetzelfde leerdoel gebruikt;
- wanneer niet duidelijk is hoe je het doel gaat oefenen;
- na feedback van docent of team;
- wanneer je bewust een nieuwe rol of vaardigheid wilt ontwikkelen.
🧠 Een leerdoel gaat over wat jij anders leert doen
Taak
Ik wil het CAD-model afmaken.
Resultaatdoel
Ik wil een goed CAD-model maken.
Persoonlijk leerdoel
Ik wil leren mijn CAD-model systematisch op maten en passing te controleren voordat ik onderdelen print.
Gebruik:
Startsituatie → Doelgedrag → Oefenstrategie → Feedback → Controlemoment
🛠️ Aan de slag
Stap 1 — Kies een relevante indicator of vaardigheid
Kijk naar:
- feedback uit een eerder project;
- docentobservatie;
- teamervaring;
- een nieuwe of lastige projectrol;
- een onderdeel dat je vaak vermijdt;
- een vaardigheid die het huidige project echt nodig heeft;
- een situatie waarin je gedrag nog niet het gewenste effect had.
Kies één focus. Niet drie tegelijk.
Stap 2 — Beschrijf je startsituatie met een voorbeeld
Gebruik:
Op dit moment …
Een concreet voorbeeld is …
Te algemeen
Ik ben niet goed in plannen.
Concreter
Tijdens het vorige project begon ik taken wel, maar werkte ik de planning niet bij. Daardoor zag mijn team pas laat dat mijn CAD-model twee lessen vertraging had.
Een startsituatie is geen negatief etiket. Het is informatie over gedrag dat je kunt veranderen.
Stap 3 — Formuleer zichtbaar doelgedrag
Gebruik:
Tijdens [projectsituatie] wil ik [zichtbaar gedrag], zodat [gewenst effect].
Voorbeelden:
Tijdens ieder teamoverleg wil ik minimaal één gerichte voortgangsvraag stellen en het besluit samenvatten, zodat taken en afspraken duidelijker zijn.
Bij iedere technische test wil ik vooraf het succescriterium en de resultaatregistratie invullen, zodat ik niet pas achteraf bepaal of de test geslaagd is.
Wanneer ik feedback krijg, wil ik deze eerst samenvatten en één vervolgvraag stellen, zodat ik beter begrijp wat ik moet verbeteren.
Stap 4 — Controleer het leerdoel
- Het gaat over mijn eigen gedrag of vaardigheid.
- Het is zichtbaar in een projectsituatie.
- Ik kan het meerdere keren oefenen.
- Het project biedt echte oefenmomenten.
- Het gewenste effect is duidelijk.
- Het doel is uitdagend maar haalbaar.
- Het doel is niet alleen “meer”, “beter” of “netter”.
Stap 5 — Kies een passende leerstrategie
Een leerstrategie is hoe je gaat oefenen en leren.
| Strategie | Voorbeeld |
|---|---|
| voorbeeld bestuderen | een goed testplan of CAD-model analyseren |
| training volgen | passende vaardigheidstraining uitvoeren |
| voordoen en nadoen | docent of teamlid observeert en demonstreert |
| kleine deelvaardigheid oefenen | eerst alleen gerichte vervolgvragen oefenen |
| checklist gebruiken | vóór iedere test vaste controlepunten nalopen |
| feedback vragen | na overleg vragen of samenvatting duidelijk was |
| hardop redeneren | ontwerpkeuze uitleggen aan teamgenoot |
| rol bewust kiezen | voorzitter, notulist of testleider zijn |
| herhalen en vergelijken | meerdere oefenmomenten naast elkaar leggen |
| reflecteren | na ieder moment kort effect en volgende stap noteren |
Kies één of twee strategieën die werkelijk bij het doel passen.
Stap 6 — Plan concrete oefenmomenten
| Oefenmoment | Wat ga ik doen? | Wie kan feedback geven? | Wanneer kijk ik terug? |
|---|---|---|---|
Plan bij voorkeur minimaal drie echte momenten. Eén keer uitvoeren laat meestal nog geen ontwikkeling zien.
Stap 7 — Bepaal waarop je feedback wilt
Vraag niet alleen:
“Hoe deed ik het?”
Vraag gericht:
- “Was mijn samenvatting van het besluit volledig en neutraal?”
- “Heb ik de blokkade op tijd gemeld?”
- “Kon je aan mijn testplan zien wanneer het resultaat voldoende was?”
- “Stelde ik een vraag voordat ik mijn eigen idee verdedigde?”
- “Was mijn uitleg begrijpelijk zonder extra vakkennis?”
Stap 8 — Bepaal waaraan je vooruitgang herkent
Voorbeelden:
- ik voer het gedrag vaker zelfstandig uit;
- ik heb minder herinnering nodig;
- mijn aanpak wordt nauwkeuriger;
- ik pas de vaardigheid in verschillende situaties toe;
- feedback noemt een zichtbaar effect;
- teamleden kunnen beter verder met mijn bijdrage;
- ik herken zelf eerder wanneer bijsturen nodig is.
Warning
Vooruitgang is niet hetzelfde als perfectie. Een leerdoel mag ook laten zien dat je iets beter herkent, bewuster kiest of met minder begeleiding uitvoert.
Stap 9 — Leg je leerdoel compact vast
Gebruik:
Mijn leerdoel: Tijdens … wil ik …, zodat …
Mijn startsituatie: …
Mijn leerstrategie: …
Mijn oefenmomenten: …
Ik vraag feedback aan: …
Ik herken vooruitgang wanneer: …
Stap 10 — Controleer met docent
Laat docent controleren:
- past het doel bij de gekozen indicator?
- is het gedrag zichtbaar?
- zijn de oefenmomenten realistisch?
- is de uitdaging passend?
- is duidelijk welke feedback bruikbaar is?
De docent hoeft het doel niet volledig voor jou te formuleren. Jij blijft eigenaar.
💡 Voorbeeld uit een Technasiumproject
Focus
ZO-03 — Feedback benutten en aanpak aanpassen.
Startsituatie
Bij het vorige feedbackmoment schreef ik opmerkingen op, maar we gingen daarna verder met ons oorspronkelijke ontwerp. Daardoor kwam dezelfde kritiek bij de eindpresentatie terug.
Leerdoel
Tijdens de komende drie feedbackmomenten wil ik feedback eerst samenvatten en daarna vastleggen welke concrete ontwerpaanpassing of bewuste keuze eruit volgt, zodat feedback zichtbaar invloed krijgt op ons project.
Leerstrategie
- checklist gebruiken met: begrijpen, beoordelen, kiezen, uitvoeren, controleren;
- na ieder gesprek één gerichte vervolgvraag stellen;
- teamgenoot laat na afloop controleren of feedback en actie gekoppeld zijn.
Oefenmomenten
- docentfeedback op probleemanalyse;
- opdrachtgeverfeedback op drie concepten;
- gebruikerstest van prototype.
Vooruitgang
Ik herken vooruitgang wanneer ik zonder herinnering de feedback omzet in een concrete actie en later kan laten zien wat hierdoor veranderd is.
✅ Controleer je leerplan
- Eén indicator of vaardigheid staat centraal.
- De startsituatie bevat een concreet voorbeeld.
- Het leerdoel beschrijft zichtbaar gedrag.
- Het gedrag kan meerdere keren worden geoefend.
- De leerstrategie past bij het doel.
- Minimaal enkele oefenmomenten zijn gepland.
- Feedbackvragen zijn gericht.
- Vooruitgang is herkenbaar beschreven.
- De docent heeft het doel en de haalbaarheid gecontroleerd.
✅ Wanneer is deze training voltooid?
Je kunt de training als Voltooid markeren wanneer:
- je één relevante focus hebt gekozen;
- je startsituatie concreet hebt beschreven;
- je een zichtbaar persoonlijk leerdoel hebt geformuleerd;
- je één of twee passende leerstrategieën hebt gekozen;
- oefen- en feedbackmomenten zijn gepland;
- je met de docent hebt gecontroleerd of het leerplan uitvoerbaar is.
Warning
Voltooid is niet hetzelfde als beheerst.
Alleen de docent kan aangeven dat je deze vaardigheid beheerst. Het formuleren van een leerdoel toont nog niet dat het doelgedrag ook is ontwikkeld.
🔄 Wat schrijf je in je reflectie?
Na de oefenperiode beschrijf je:
- Welk gedrag wilde je ontwikkelen?
- Welke leerstrategie heb je gebruikt?
- Welke projectsituatie liet vooruitgang zien?
- Welke feedback kreeg je?
- Wat lukt zelfstandiger dan eerst?
- Wat wordt je volgende leerstap?
Voorbeeldreflectie
Ik wilde feedback zichtbaar omzetten in een ontwerpaanpassing. De checklist hielp mij om na ieder gesprek een actie en controlemoment vast te leggen. Bij het eerste gesprek had ik nog hulp nodig van een teamgenoot. Bij de gebruikerstest deed ik dit zelfstandig en koppelde ik de opmerkingen over de klem direct aan versie p4. Mijn volgende stap is niet alleen feedback registreren, maar ook beter onderbouwen wanneer we feedback bewust niet uitvoeren.