Ga naar inhoud
← Samenwerken
SW-01 Basis ⏱ 20 min

Samenwerkingsafspraken maken en nakomen

Training in het kort

Competentie: Samenwerken
Indicator: SW-01 — Actief bijdragen en afspraken nakomen
Niveau: Basis
Duur: ongeveer 20 minuten
Projecttype: ontwerp- en onderzoeksproject
Resultaat: vier tot zes concrete samenwerkingsafspraken

🎯 Wat leer je?

Je leert hoe je met je team afspraken maakt die duidelijk, haalbaar en controleerbaar zijn. Je spreekt ook af hoe jullie elkaar helpen en aanspreken wanneer een afspraak niet lukt.

📌 Wanneer gebruik je dit?

Gebruik deze training:

  • bij de start van een nieuw project;
  • wanneer teamleden verschillende verwachtingen hebben;
  • wanneer werk blijft liggen;
  • wanneer steeds één persoon anderen moet herinneren;
  • wanneer afspraken wel worden genoemd, maar niet worden vastgelegd;
  • wanneer het team opnieuw wil beginnen na een lastige projectperiode.

🧠 Een goede afspraak beschrijft zichtbaar gedrag

Te vaag

We communiceren goed.

Concreet

Aan het einde van iedere les werkt iedere taakeigenaar de status en volgende stap bij in onze gedeelde planning.

Een goede afspraak maakt duidelijk:

Wat → Wie → Wanneer → Hoe controleren we dit?

🛠️ Aan de slag

Stap 1 — Kies de belangrijkste onderwerpen

Kies alleen onderwerpen die jullie project echt helpen.

  • aanwezigheid en op tijd starten;
  • voorbereiding;
  • taakverdeling;
  • planning bijwerken;
  • bestanden en versies;
  • overleg;
  • besluiten;
  • hulp vragen;
  • feedback geven;
  • materiaal en werkplek opruimen;
  • contact met opdrachtgever of expert.

Tip

Maak liever vijf afspraken die jullie echt gebruiken dan vijftien regels die niemand onthoudt.

Stap 2 — Bespreek verwachtingen

Laat ieder teamlid kort antwoorden:

  1. Wat heb jij nodig om goed te kunnen werken?
  2. Welk gedrag helpt jou?
  3. Welk gedrag zorgt meestal voor problemen?
  4. Wat mag het team van jou verwachten?
  5. Wanneer moet iemand hulp vragen?

Stap 3 — Formuleer vier tot zes afspraken

Onderwerp Concrete afspraak Wie bewaakt dit? Eerste controle

De bewaker is niet de politieagent van het team. Deze persoon zorgt alleen dat het onderwerp tijdens het controlemoment wordt besproken.

Stap 4 — Controleer iedere afspraak

  • Beschrijft de afspraak zichtbaar gedrag?
  • Is duidelijk wanneer of hoe vaak dit gebeurt?
  • Kan het team dit zelf uitvoeren?
  • Begrijpt ieder teamlid hetzelfde?
  • Is de afspraak haalbaar?
  • Is duidelijk hoe jullie controleren of de afspraak werkt?

Stap 5 — Spreek af hoe jullie elkaar aanspreken

Gebruik een korte, rustige zin:

“We hadden afgesproken dat … Ik zie dat … Wat heb je nodig om dit alsnog te doen?”

Spreek ook af:

  • dat iedereen elkaar mag herinneren;
  • dat je eerst vraagt wat er speelt;
  • dat je hulp aanbiedt wanneer dat nodig is;
  • dat terugkerende problemen tijdens het teamoverleg worden besproken.

Stap 6 — Plan het eerste controlemoment

Controleer de afspraken na één of twee projectlessen.

Bespreek:

  1. Welke afspraak werkt?
  2. Welke afspraak lukt niet?
  3. Is de afspraak onduidelijk, onhaalbaar of vergeten?
  4. Moeten we de afspraak houden, aanpassen of verwijderen?

💡 Voorbeeld uit een Technasiumproject

Een team start met een project over een slim irrigatiesysteem.

Onderwerp Concrete afspraak Wie bewaakt dit? Eerste controle
Planning Iedere taakeigenaar werkt vóór het einde van de les de taakstatus bij Planner vrijdag
Hulp vragen Wie langer dan 15 minuten vastloopt, vraagt een teamlid om hulp Iedereen vrijdag
Bestanden Definitieve bestanden komen in de gedeelde map met datum en versienummer Documentbeheerder volgende les
Overleg We starten iedere les met een overleg van maximaal 5 minuten Voorzitter na twee lessen
Materiaal De laatste 5 minuten zijn voor opruimen en materiaalcontrole Materiaalbeheerder iedere les

Na twee lessen blijkt dat de bestandsafspraak te ingewikkeld is. Het team vervangt deze door:

Alleen bestanden die klaar zijn voor controle krijgen een versienummer en worden in de map Ter controle geplaatst.

✅ Controleer jullie afspraken

  • Er zijn vier tot zes afspraken.
  • De afspraken gaan over gedrag dat het team zelf kan uitvoeren.
  • Iedere afspraak bevat wat, wanneer en een controlemoment.
  • Alle teamleden hebben verwachtingen uitgesproken.
  • Iedereen mag elkaar respectvol herinneren.
  • Het eerste controlemoment staat gepland.

✅ Wanneer is deze training voltooid?

Je kunt de training als Voltooid markeren wanneer:

  • jullie vier tot zes concrete afspraken hebben gemaakt;
  • de afspraken zijn vastgelegd op een plek die iedereen gebruikt;
  • per afspraak duidelijk is hoe deze wordt gecontroleerd;
  • het eerste controlemoment is gepland.

Warning

Voltooid is niet hetzelfde als beheerst.
Alleen de docent kan aangeven dat je deze vaardigheid beheerst. De docent kijkt ook of je zelf actief bijdraagt en afspraken tijdens het project nakomt.

🔄 Wat schrijf je in je reflectie?

Beschrijf kort:

  1. Welke afspraak hielp het team het meest?
  2. Welke afspraak moesten jullie aanpassen?
  3. Hoe heb jij zelf laten zien dat je een afspraak nakomt?
  4. Hoe reageerde je toen een afspraak niet lukte?
  5. Wat wordt jullie volgende verbeterpunt?
Voorbeeldreflectie

Onze afspraak om iedere les de planning bij te werken hielp het meest. Eerst stond er alleen dat we “de planning goed bijhouden”. Dat was te vaag. We hebben afgesproken dat iedere taakeigenaar voor het einde van de les de status en volgende stap invult. Ik heb mijn eigen taak steeds bijgewerkt en een teamlid geholpen dat niet wist hoe hij een blokkade moest noteren. Volgende projectperiode willen we beter controleren of bestanden in de juiste map staan.